ئاماری ماڵپەر
تهفسیری ئاسان دابهزێنه
فێربوونی التجوید
شوێنى دهرچوونى پیتهکان پیتى (ص،س،ز)
ئامادهکردنى : کتێبخانهى محوى
پێشهوهی زمان (طرف اللسان) لهگهل نێوانی ددانهکانی سهرهوهو خوارهوه نزیک به ئی خوارهوه لهگهل کهلێنێکی کهم له نێوانییان مهخرهجی (ز، س، ص)ه
سیفهتی پیتهکان (صفات الحروف)
كتیبخانه ى محوى
ههموو پیتێک له زمانی عهرهبیدا چهند سیفهتێکی ههیه، جا زانایان حهڤده سیفهتییان بۆ پیتهکان باس کردووه، دهیان دژی یهکترن، حهوتیشییان دژ (ضد) یان نییه.
یهکهم:
ئهم پیتانهی که دژ (ضد) یان ههیه ئهمانهن:
١-الجهر دژهکهی الهمس.
٢-الشدَّه دژهکهی الرَّخاوه و بینهما (التوسط).
٣-(الإستعلاء ) دژهکهی الإستفال.
٤-(الإطباق ) دژهکهی الإنفتاح.
٥-الإذلاق دژهکهی الإصمات
بهشهکانی زمان: شوێنى دهرچونى پیتهکانى (ر) ،(ت،د،ط)
کتێبخانهى محوی
٧-پێشهوهی زمان (طرف اللسان) لهگهل بهرامبهری له پدوی دوو ددانی پێشهوهی لای سهرهوه شوێنی دهرچوونی پیتی (ر)، بهلآم ئهمه لهمهخرهجى (ن) زیاتر بۆ لای پشتی زمان دهڕوات (المخرج السابع: من مخرج النون إلاّ أَنَّهُ أقرَبُ (أي أدخل) إلىظهر اللسان ویخرج منه الرَّا) (1 ) .
٨-پێشهوهی زمان (طرف اللسان) ( 2) لهگهل رهگی دوو ددانی سهرهوهی لای پێشهوه شوێنی دهرچوونی سآ پیته (ت، د، ط)
بهشهکانی زمان شوێنی دهرچوونی پیتی (ن).
پێشهوهی زمان (طرف اللسان) لهگهلأ پدوی دوو ددانی پێشهوهی لای سهرهوه (الثنايا العليا) شوێنی دهرچوونی پیتی (ن)ه.
شوێنى دهرچونى پیتى (ل) ..
ئامادهکردنى : کتێبخانهى محوى
قهراخی پێشهوهی زمان لهگهل بهرامبهری له مهلآشوو یانی ئاسمانی سهرووی دهم له ئاستى ددانهکانی( ثنايا ورباعيات و أنياب و ضواحك) جا لهلای راستی سهرهوه یا لهلای چهپی سهرهوه شوێنی دهرچوونی پیتی (ل)ه.
شوێنى دهرچونى پیتهکان پیتى (ض)
کتێبخانهى محوى
بهلێدان و پاڵهپهستۆی یهکێک له لا تهنیشتهکانى زمان بهلای چهپی یا لای راستی خرێکانی(1 ) لای سهروو شوێنی دهرچوونی پیتی (ض)ه، یا به لێدان و پاڵهپهستۆی ههردوو لا تهنیشتی زمان له یهک کاتدا له ههردوو لای خرێکانی لای سهروو بهم شێوهش پیتی (ض) دهردهچێ.
کهواته پیتی (ض) دهتوانی به سێ رێگا دهری بچوێنی.
بهشهکانی زمان (أقسام اللسان) شوێنی دهرچوونی سێ پیته :ی، ش، ج.
کتێبخانهى محوى
٣-ناوهندی زمان لهگهل بهرامبهری له ئاسمانهی سهرووی دهم شوێنی دهرچوونی سێ پیته (ي، ش، ج) به مهرجێک پیتی (يا)هکه مهددی نهبێت.
لهکاتی دهرچوونی (ي) زمان بهرز دهبێتهوه بهلآم ناگاته ئاسمانهی سهرووی دهم، وه له کاتی دهرچوونی (ش) زمان زیاتر بهرز دهبێتهوه، بهلآم ناگاته مهلآشوو، بهلآم
بهشهکانی زمان (أقسام اللسان).... پیتى ( ك)
ئامادهکردنى: کتێبخانهى محوی
٢- ئهوپهڕی زمان کهمهک له دوای مهخرهجی (ق) واته کهمهک بۆ لای دهم دآ لهگهل بهرامبهری له مهلآشوو ئاسمانهی سهرووی دهم مهخرهجی پیتی (ك)ه
مهخرهجهکانی زمان....پیتی (ق)
ئامادهكردنى :كتيَبخانهى محوى
١-ئهوپهڕی زمان (أقصى اللسان) واته کۆتایی زمان لهگهل مهلآشوو یان ئاسمانهی سهرووی دهم له بهرامبهری شوێنی دهرچوونی پیتی (ق)ه
اللسان (زمان) (10) ده مهخرهجی ههیه:
ئامادهکردنى: کتێبخانهى محوى
پێم باشه پێش ئهوهی باس له مهخرهجی زمان بکهین باسێک له ددانهکان و بهشهکانی زمان بکهین، ئهو کهسانهی که (32) ددانییان ههیه بهم شێوهیه:
١-اربع پنایا (بڕندةكان) چوار ددانن له پێشهوهی دهم و دوو لهسهروو دوو له خواروو کارییان پچڕاندن (قطع)ی خۆراکه.
٢-اربع رباعیّات (ئةقل ددانةكان) ئهمهش چوار ددانن دوو لهسهروو دوو له خواروو دهکهونه ئهم لا و ئهو لای (الثنايا) کارییان پچڕاندنی خۆراکه یارمهتی (ثنايا) دهدهن.
شوێنی دهرچوونی پیتهکان (مَخَاڕجُ الْحُرُوْفِ)
ئامادهکردنى : کتێبخانهى محوى
شوێنی دهرچوونی پیتهکان (17) ( ) . شوێنن، ئهم حهڤده شوێنهش دابهش دهبن بۆ سهر پێنج شوێنی سهرهکی که ئهمانهن:
١-الجوف بۆشایی ناو دهم و قورگ.
٢-الحلق گهروو.
٣-اللسان زمان.
٤-الشفتان دوو لێوهکان.
٥-الخیشوم کۆتایی کونه کهپوو سهر قورگ.
خوێندنى ههڵه له قورئان (أللّحن (الخَطأ) فی تلاوه القرآن)
ئامادهکردنى : کتێبخانهى محوى
دووجۆره ههڵه (لَحْن) ههن له خوێندنی قورئان
١-اللحنُ الجَلیّ- ههڵهی ئاشکرا:
ئهمه بریتییه له ههڵه کردن له خوێندنهوهی پێکهاتهی وشهکه جا کاریگهری ههبێت بۆ سهر ماناکهی یان نهیبێت، ئهمهش بۆیه پێی دهوترێت ههڵهی ئاشکرا چونکه ههڵهکه ئاشکرایه لای زانا به ئهحکامی تهجوید و نهزان پێی.
نموونه لهسهر ئهوهی که ههڵهکه کاریگهری ههبێت لهسهر ماناکهی وهک ئهوه فهتحهی تای (أنعمت) بکهی به بۆر (ضمة).
چۆنیهتی گهیاندنی سووڕهتی (أنفال) به (توبة)
ئامادهکردنی: کتێبخانهی محوی
ئهگهر له سهرهتادا دهستت کرد به خوێندنهوهی سووڕهتی (توبة) ئهوه تهنها (إستعاذة) دهخوێنی، بهلآم ئهگهر سووڕهتی (أنفال)ت تهواو کرد ویستت راستهوخۆ (توبة)ش بخوێنی ئهوه سێ باری بۆ ههیه.
أ-گهیاندنی کۆتایی سووڕهتی (أنفال) به (توبة) بهبێ سهکته(1 ) و ههناسه.
ناوی خوا له نێوانی دوو سووڕهت
ئامادهکردنی کتێبخانهی محوی
خوێندنی (بسم الله الرحمن الرحيم) له نێوانی دوو سووڕهتان چوار باری بۆ ههیه که ئهمانهن:
١-له سهر ههموویان بوهستى.
ئهمهیان له ههموویان باشتره، واته که سووڕهتهکهت تهواو کرد بوهستى ئینجا بڵێی (بسم الله الرحمن الرحيم) دیسان بوهستی ئینجا دهست بکهی به خوێندنی سووڕهتهکهی تر.
٢-ههموویان بگهیهنی.
٣-گهیاندنی (بسملة) به سووڕهتی دووهم.
جۆرهکانی خوێندنهوه
ئامادهکردنى: کتێبخانهى محوی
سێ جۆر خوێندنهوه ههن که ئهمانهن:
١-الترتیل (1) : ئهم جۆره خوێندنهوه باشترین جۆری خوێندنهوهی قورئانه، ئهمهش بریتییه له خوێندنی قورئان به لهسهر مانهوه و تێگهیشتن و پهله نهکردن خوا دهفهرمووآ: [وَرَتِّلِ الْقُرْآنَ تَرْتِيلاً ](المزمل: 4)
واته: وه دهوری قورئان بکهرهوه به لهسهرخۆیی ( بةريَك و ثيَكي).
٢-الحدر: ئهمهش بریتییه له خوێندنهوهی قورئان به پهله