ئاماری ماڵپەر





بابه‌ت بنیره‌

ساتێك یادى خوا بكه‌

ته‌فسیربه‌کوردی به‌ده‌نگ

ته‌فسیری ئاسان دابه‌زێنه‌

ته‌رازوت زۆر قورس بکه‌


گه‌وره‌یی خوا له‌ ئاسمان

پاداشتی زۆر وه‌ربگره‌

قورئان بخوێنه‌

ماڵپه‌رى هه‌یڤ

 

قه‌ڵاى موسڵمان

١١٤ سوره‌ت

مه‌وسوعه‌ی حه‌دیس

‌بۆفێرکردنى منداڵان

گه‌ڕان له‌ نێو قورئان

به‌رنامه‌ی ده‌نگی قورئان

 

كتێبێك له‌سه‌ر میرات

ته‌قوا له‌ قورئان

کتێبى ڕامان له‌ قورئان

ته‌فسیر به‌(3)زمان

پێناسه‌ى (30) ناو

به‌رنامه‌ى ئه‌مر به‌چاکه‌

((فەزڵەکانی ڕۆژوو)) سيازده‌هه‌م

: بەرزی پلەی ڕۆژوەوان لەبەهەشت ؛ لەبەر فەرمودەکەی أبی مالک الأشعری لە پێغەمبەری خواوە صلى الله علیه وسلم کە فەرمویەتی : (إنَّ في الجنة غرفاً يُرى ظاهرها من باطنها، وباطنها من ظاهرها، أعدَّها الله تعالى لمن أطعم الطعام، وألان الكلام، وتابع الصيام، وأفشى السلام، وصلَّى بالليل والناس نيام) (أحمد في المسند، 5/ 343).

((فەزڵەکانی ڕۆژوو )) دوازده‌هه‌م

 : هۆکاری چونە بەهشتە ؛ لەبەر فەرمودەکەی حذیفه‌ رضی الله عنه (ومن صام يوماً ابتغاء وجه الله خُتِمَ له بها دخل الجنة) (مسند أحمد 5/ 391).. هەرکەسێک ڕۆژک لە بەر خودا بەڕۆژوبێت مۆری بۆ بەهەشتی بۆ لێ دەدرێت

هۆی دابەزینی ئایەتی (١) ی سورەتی (القمر) :{ اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ وَانشَقَّ الْقَمَرُ }

نوسینى : بورهان موحه‌مه‌د ئه‌مین / ئاماده‌کردنى : چێنه‌ر / ئايه‌ته‌كه‌:(بخارى) و (مسلم) و (حاكم) له‌ (إبن مسعود) ه‌وه‌ ده‌گێڕنه‌وه‌, ده‌ڵێت : مانگم بينى له‌ (مه‌ككه‌) بوو به‌دووكه‌رته‌وه‌, پێش كۆچ كردنى پێغەمبەر (صلی الله علیه وسلم) بێ باوه‌ڕان وتيان :

(عوتبه‌ی کوڕی غه‌زوان) سبه‌ینێ ئه‌میره‌کانتان دوای من ده‌بیننه‌وه‌ (کۆتایى)

نوسینگه‌ى ته‌فسیر .. نوسینى : خالد محمد خالد ..وه‌رگێڕانى : سهام به‌رزنجى/ وه‌رزی حه‌ج هات و، یه‌كێك له‌ براكانی له‌جێی خۆی له‌ به‌صرا به‌جێ‌ هێشت و چوو بۆ حه‌ج، كه‌ حه‌جی كرد، سه‌ردانی مه‌دینه‌ی كرد، له‌وێدا داوای له‌

دیمه‌نه‌کانى قورئان .. (٤٣)

قورئان رووداوه‌کانى جه‌نگى به‌در تۆمارده‌کات ،له‌ سوره‌تى (ئه‌نفال)دا که‌ هه‌قه‌ له‌خزمه‌تیا هه‌ندێک بوه‌ستین تا له‌ شێوازى قورئان تێبگه‌ین له‌ تۆمارکردنى دیمه‌نه‌کاندا.
 

سه‌رپێچیه‌كانی نوێژدابه‌ستن (گوفتاری و كرداری).(١٩)دووباره‌ کردنه‌وه‌ى سوره‌تى فاتیحه‌:

وه‌رگێڕانى : ناصح ئیبراهیم سازانى / هه‌ندێ له‌وانه‌ى له‌ دواى پێشنوێژه‌وه‌ نوێژ ده‌که‌ن کاتێ له‌ خوێندنى فاتیحه‌ بوونه‌وه‌ بۆ نمونه‌ له‌ رکاتى سێهه‌م و چواره‌مدا - له‌ نوێژى نیوه‌ڕۆ یان عه‌سر یا شێواندا- ئه‌گه‌ر پێشنوێژ له‌ چوونه‌ رکوع دواکه‌وت سوره‌تى فاتیحه&zw

ئایا سـیحـر كاریگـەریی هـەیـە؟ یان خـەیاڵاندنـێكـە؟..چيرۆكه‌ قورئانيه‌كان

نووسينى /د.صلاح عبدالفتاح الخالدى /نوسينگه‌ى ته‌فسير///زانیمان كە سیحر چەند جۆرێكی هەیە، هەندێكیان ڕاستەقینەن‌و، هەندێكیشیان خەیاڵاندنە‌و بەندە بە وەهم‌و ترساندن‌و فریودانەوە. زانایانی ئیسلامیش بیروڕای هەمەجۆر‌و لێك جودایان لەسەر سیحر هەیە،

باسی نوێژكردن بەرەو وڵاغی سواری....فيقه‌

هەزارفەرمودە لە فەرمودەكانی سونەنی ئەبو داودی ئەسسەجەستانی/نووسینگەی تەفسیر///عَنْ ابْنِ عُمَرَ: أَنَّ النَّبِىَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ يُصَلِّى إِلَى بَعِيڕهِ.(صحيح) واتە: لە ئیبنو عومەرەوە رەزای خوایان لێ بێ هاتووە, كە پێغەمبەری خوا صلی الله علیە وسلم بەرەو

وشترەكەی نوێژی كردووە. واتە وشترەكەی كردووە بە بەربەست. 

فشاری دەروونی و شێرپەنجەی پێست...له‌قورئاندا

نووسينى /سه‌روره‌ حسن //نووسينگه‌ى ته‌فسير ///لە لێكۆڵینەوەیەكدا كە لەسەر ئاژەڵان ئەنجامدراوە و ئاكامەكانی لە گۆڤاری Journal of American Academy of Dermatology بڵاوكرایەوە، توێژەران بۆیان دەركەوتووە كە بەركەوتەیی مێشك بۆ فشاری دەروونی

هۆی دابەزینی ئایەتی (٥٤ و ٥٥) ی سورەتی (الذاريات) :{ فَتَوَلَّ عَنْهُمْ فَمَا أَنتَ بِمَلُومٍ , وَذَكِّرْ فَإِنَّ الذِّكْرَى تَنْفَعُ الْمُؤْمِنِينَ }

نوسینى : بورهان موحه‌مه‌د ئه‌مین / ئاماده‌کردنى : چێنه‌ر / ئايه‌ته‌كان : (إبن منيع) و (إبن راهويه‌) و (هيثم) ى كوڕى (كليب) له‌ (مسند)ه‌ كانياندا له‌ (مجاهيد) ه‌وه‌ ده‌گێڕنه‌وه‌, ده‌ڵێت : كاتێك ئايه‌تى :{ فَتَوَلَّ عَنْهُمْ فَمَا أَنتَ بِمَلُومٍ } دابه‌زى هيچ كه‌سێك

(عوتبه‌ی کوڕی غه‌زوان) سبه‌ینێ ئه‌میره‌کانتان دوای من ده‌بیننه‌وه‌ (به‌شی ٣)

نوسینگه‌ى ته‌فسیر .. نوسینى : خالد محمد خالد ..وه‌رگێڕانى : سهام به‌رزنجى/ (عوتبه‌) له‌ مه‌ترسی دونیا بۆ سه‌ر دینی زۆر ده‌ترسا و، بۆسه‌ر موسڵمانانیش ترسی هه‌بوو، هه‌ر بۆیه‌ له‌سه‌ر رازیبوون و زبری گوزه‌ران

رای ده‌هێنان.

دیمه‌نه‌کانى قورئان .. (٤٢)

قورئان رووداوه‌کانى جه‌نگى به‌در تۆمارده‌کات ،له‌ سوره‌تى (ئه‌نفال)دا که‌ هه‌قه‌ له‌خزمه‌تیا هه‌ندێک بوه‌ستین تا له‌ شێوازى قورئان تێبگه‌ین له‌ تۆمارکردنى دیمه‌نه‌کاندا.
 

سه‌رپێچیه‌كانی نوێژدابه‌ستن (گوفتاری و كرداری).(١٨)به‌ردانه‌وه‌ى ده‌سته‌کان:

وه‌رگێڕانى : ناصح ئیبراهیم سازانى / بێگومان پێغه‌مبه‌رى خوا (صلى الله علیه‌ وسلم) به‌ردانه‌وه‌ى ده‌سته‌کانى قه‌ده‌غه‌کردووه‌, ئه‌مه‌ش یه‌کێکه‌ له‌و سه‌رپێچیانه‌ى بلآوبۆته‌وه‌ له‌ناو نوێژخوێناندا.سوننه‌ت له‌ خۆشه‌ویسته‌وه‌

سەردێڕەکان

(( فەزڵەکانی ڕۆژوو)) چواره‌م :
((فەزڵەکانی ڕۆژوو)) سێیه‌م:
((فەزڵەکانی ڕۆژوو گرتن))....... دووه‌م
((فەزڵەکانی ڕۆژوو )).......یه‌که‌م
چەند پلانێك بۆ بەڕێكردنى مانگى ڕەمەزان بەجوانترین شێوە
ئایا ئامـرازی (ما) لە ئایەتەكـەدا (نافیـە)، یان (موصـولە)؟...چیرۆکە قورئانیەکان
باسی پیاوێ كە لەدوای ریزەكانەوە بە تەنیا نوێژ دەكات...فیقه
زەیتون (الزیتون) لە قورئانی پیرۆزدا..لەقورئاندا
وانەی (۱٦) لەسورەتی الکهف...واتاى ئایەت
پیرۆزبیت هاتنى مانگى رەمەزان
دیمه‌نه‌کانى قورئان .. (٣٩)
(به‌ڕائی کوڕی مالیک) خودا و به‌هه‌شت. (به‌شی کۆتایی)
هۆی دابەزینی ئایەتی (١٣) ی سورەتی (الحجرات) :{ يَا أَيُّهَا النَّاسُ إِنَّا خَلَقْنَاكُم مِّن ذَكَرٍ وَأُنثَىٰ وَجَعَلْنَاكُمْ شُعُوبًا وَقَبَائِلَ }
سه‌رپێچیه‌كانی نوێژدابه‌ستن (گوفتاری و كرداری).(١٥)وتنى: « آمین ولوالدی وللمسلمین». کاتێ پێشنوێژ وتى:(آمين):
سـیحر كفـرە‌و سـیحرباز كـافرە...چیرۆکە قورئانیەکان
باسی شوێنی راوەستانی پێشنوێژ لەڕیزەكانی نوێژدا..فیقە
مردنی ئەستێرە...لەقورئاندا
وانەی (14) لە سورەتی الکهف...واتاى ئایەت
30 ڕێگە بۆ بەختەوەری // ڕێگەی یانزەم // لە لیمۆ شەربەتێكی شیرین دروست بكە
دیمه‌نه‌کانى قورئان .. (٣٨)
(به‌ڕائی کوڕی مالیک) خودا و به‌هه‌شت. (به‌شی ٧)
هۆی دابەزینی ئایەتی (١١) ی سورەتی (الحجرات) :{ وَلَا تَنَابَزُوا بِالْأَلْقَابِ ۖ بِئْسَ الِاسْمُ الْفُسُوقُ بَعْدَ الْإِيمَانِ ۚ }
سه‌رپێچیه‌كانی نوێژدابه‌ستن (گوفتاری و كرداری).(١٤)نه‌وتنى (آمين) پێکه‌وه‌ له‌گه‌ڵ پێشنوێژ:
رةوشت
زمان
پەشیمانی
مانای (تتلو)...چیرۆکە قورئانیەکان
باسی ریزی ئافرەتان و, خراپی دواكەوتن لەڕیزی یەكەم...فیقە
پێشبینیكردنی قورئانی پیرۆز بەهۆكارە نوێیەكانی گواستنەوە..لەقورئاندا
سورةتى الكهف (13)..واتاى ئایەت
دیمه‌نه‌کانى قورئان.....(٣٧)
(به‌ڕائی کوڕی مالیک) خودا و به‌هه‌شت. (به‌شی ٦)
هۆی دابەزینی ئایەتی (٩) ی سورەتی (الحجرات) :{وَإِن طَائِفَتَانِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا } (کۆتایى)
سه‌رپێچیه‌كانی نوێژدابه‌ستن (گوفتاری و كرداری).(١٣)وتنى (آمين) به‌ ئاوازه‌وه‌:
دیمه‌نه‌کانى قورئان.....(٣٦)
(به‌ڕائی کوڕی مالیک) خودا و به‌هه‌شت. (به‌شی ٥)
له‌ رێگاكانی ماڵ به‌خشین
شـەیتانەكان كـێ‌بوون؟...چیرۆکە قورئانیەکان
باسی شوێنی راوەستانی منداڵان لەڕیزدا...فیقه
فشاری دەروونی و نۆرەدڵێ‌...لەقورئاندا
سورەتی الکهف (۱٢):..واتاى ئایەت
سه‌رپێچیه‌كانی نوێژدابه‌ستن (گوفتاری و كرداری).(١٢)سه‌ربه‌رزکردنه‌وه‌ له‌کاتى وتنى (آمين)دا:
دیمه‌نه‌کانى قورئان .. (٣٥)
هۆی دابەزینی ئایەتی (٩) ی سورەتی (الحجرات) :{وَإِن طَائِفَتَانِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا } (به‌شی ٢)
(به‌ڕائی کوڕی مالیک) خودا و به‌هه‌شت. (به‌شی ٤)
گوێ بگره‌ له‌ قورئانی پیرۆز به‌ ده‌نگی زیاتر له‌ (180) قورئانخوێن
كچه‌كه‌ی ئیمامی أحمد و شافعى
چیرۆكه‌ په‌روه‌رده‌ییه‌كان بۆ منداڵان...... [چیرۆكی غوڵام و ساحیر و ڕاهیبه‌كه‌]
له‌ ووته‌کانى سه‌رکه‌وتن............24
شـەیتانەكان‌و، سـیحربازی‌و، سـولەیمان (سـڵاوی لـێ‌بێت)...چیرۆکە قورئانیەکان
باسی كێ شایەنترە لەنزیك پێشنوێژەوە بێت لەریزدا, وە خراپی دواكەوتن...فیقە
خەم و خەفەت دەبێتەهۆی كوێربوون...لەقورئاندا
سورەتی الکهف (11 )...واتاى ئایەت
سه‌رپێچیه‌كانی نوێژدابه‌ستن (گوفتاری و كرداری).(١١)وتنى: «استعنا بالله».
دیمه‌نه‌کانى قورئان .. (٣٤)
هۆی دابەزینی ئایەتی (٩) ی سورەتی (الحجرات) :{وَإِن طَائِفَتَانِ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ اقْتَتَلُوا فَأَصْلِحُوا } (به‌شی ١)
(به‌ڕائی کوڕی مالیک) خودا و به‌هه‌شت. (به‌شی ٣)
تیشـكێك لەسـەر گێڕانەوەكـەی (ابن عباس) لەسەر جولوكەكان..چیرۆكە قورئانیەكان
باسی ریزەكانی نوێژ لە نێوان كۆڵەكەو پایەكان...فيقه
مێش (الذباب- Flies)...لەقورئاندا