ئاماری ماڵپەر





بابه‌ت بنیره‌

ساتێك یادى خوا بكه‌

ته‌فسیربه‌کوردی به‌ده‌نگ

ته‌فسیری ئاسان دابه‌زێنه‌

ته‌رازوت زۆر قورس بکه‌


گه‌وره‌یی خوا له‌ ئاسمان

پاداشتی زۆر وه‌ربگره‌

قورئان بخوێنه‌

ماڵپه‌رى هه‌یڤ

 

قه‌ڵاى موسڵمان

١١٤ سوره‌ت

مه‌وسوعه‌ی حه‌دیس

‌بۆفێرکردنى منداڵان

گه‌ڕان له‌ نێو قورئان

به‌رنامه‌ی ده‌نگی قورئان

 

كتێبێك له‌سه‌ر میرات

ته‌قوا له‌ قورئان

کتێبى ڕامان له‌ قورئان

ته‌فسیر به‌(3)زمان

پێناسه‌ى (30) ناو

به‌رنامه‌ى ئه‌مر به‌چاکه‌

((فەزڵەکانی ڕۆژوو)) سيازده‌هه‌م

: بەرزی پلەی ڕۆژوەوان لەبەهەشت ؛ لەبەر فەرمودەکەی أبی مالک الأشعری لە پێغەمبەری خواوە صلى الله علیه وسلم کە فەرمویەتی : (إنَّ في الجنة غرفاً يُرى ظاهرها من باطنها، وباطنها من ظاهرها، أعدَّها الله تعالى لمن أطعم الطعام، وألان الكلام، وتابع الصيام، وأفشى السلام، وصلَّى بالليل والناس نيام) (أحمد في المسند، 5/ 343).

((فەزڵەکانی ڕۆژوو )) دوازده‌هه‌م

 : هۆکاری چونە بەهشتە ؛ لەبەر فەرمودەکەی حذیفه‌ رضی الله عنه (ومن صام يوماً ابتغاء وجه الله خُتِمَ له بها دخل الجنة) (مسند أحمد 5/ 391).. هەرکەسێک ڕۆژک لە بەر خودا بەڕۆژوبێت مۆری بۆ بەهەشتی بۆ لێ دەدرێت

هۆی دابەزینی ئایەتی (١) ی سورەتی (القمر) :{ اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ وَانشَقَّ الْقَمَرُ }

نوسینى : بورهان موحه‌مه‌د ئه‌مین / ئاماده‌کردنى : چێنه‌ر / ئايه‌ته‌كه‌:(بخارى) و (مسلم) و (حاكم) له‌ (إبن مسعود) ه‌وه‌ ده‌گێڕنه‌وه‌, ده‌ڵێت : مانگم بينى له‌ (مه‌ككه‌) بوو به‌دووكه‌رته‌وه‌, پێش كۆچ كردنى پێغەمبەر (صلی الله علیه وسلم) بێ باوه‌ڕان وتيان :

سەردێڕەکان

خەوو بەدواداهاتنی شەوو ڕۆژ..خه‌و ..له‌قورئاندا
باسی پێشنوێژی چاكەكار و خراپەكار ...فيقه
شوێنه‌واری گوناهوتاوان
شـارەكەی سـەركەناری دەریــا...چيرۆكه‌ قورئانيه‌كان
سورەتى القصص (١٣)...واتاتى ئايه‌ت
یادیى له‌دایکبوونى پێغه‌مبه‌ر (دخ) له‌ سه‌رده‌مى سوڵتان موزه‌فه‌ردا
ئه‌و قسانه‌ی پیاوان ده‌یکه‌ن و ئافره‌تان له‌بیری ناکه‌ن
مافــــى قورئان له‌سه‌ر مرۆڤ
وه‌رنـه‌وه‌ بۆ لای خـوا
که‌شـتى تـایتـانیـک و که‌شتیه‌کی ئاسمانی چالنجه‌ر
ئه‌زمـونێـک لـه‌ ئوتێـل دا
واتاى ئایه‌تى.....{وَاللَّيْلِ إِذَا عَسْعَسَ ، وَالصُّبْحِ إِذَا تَنَفَّسَ }التکویر١٨
ئایا خوا به‌س نیه‌ بۆ به‌نده‌که‌ى که‌ پشتگیرى بێت ؟
(12 ى ره‌بیع لوئه‌وه‌ل ) پرشانگدارترین رۆژه‌ له‌مێژووى مرۆڤایه‌تى ئامانج له‌یاد کردنه‌وه‌ى مه‌ولود ناسینى زیاترى که‌سایه‌تى پێغه‌مبه‌ره‌ "درودی خواى له‌سه‌ر بێت"
پاک و خاوێنى چه‌ند ئادابێکى هه‌یه‌....فیقهی ئافره‌تان
له‌ رۆڵه‌ سه‌ره‌کییه‌کانى ئاینی پیرۆزى ئیسلام به‌مه‌ده‌نیکردنی کۆمه‌ڵگه‌یه‌
ئیمان.....فه‌رمووده‌ى قودسی
ووته‌ی ڕۆژهه‌ڵاتناسه‌كان ده‌رباره‌ی پێغه‌مبه‌ر (دخ) .....ڕۆژهه‌ڵاتناس :مایكل هارت
دۆزه‌خ...{إِذَا أُلْقُوا فِيهَا سَمِعُوا لَهَا شَهِيقاً وَهِيَ تَفُورُ ،تَكَادُ تَمَيَّزُ مِنَ الْغَيْظِ كُلَّمَا أُلْقِيَ فِيهَا فَوْجٌ سَأَلَهُمْ خَزَنَتُهَا أَلَمْ يَأْتِكُمْ نَذِيرٌ }الملک٨
ته‌وحید....یه‌کتاپه‌رستی
دوعاکه‌ى حه‌زره‌تى ئه‌یوب (عليه السلام ) : [ و اذكر عبدنا ايوب اذ نادى ربه اني مسني الشيطان بنصب و عذاب اركض برجلك هذا مغتسل بارد وشراب ، ووهبنا له أهله ومثلهم معهم رحمة منا وذكرى لأولي الالباب ] ص /٤٣
دۆزينه‌وه‌ى ئيمان ...
خراپه‌كاران...چيرۆكه‌ قورئانيه‌كان
دۆزينه‌وه‌ى دڵ..عيباده‌ت
باسى نوێژ...نوێژ
باسی پێشنوێژی چاكەكار و خراپەكار..فيقه‌
هێزی كاریگەریی لەسەر ئەوانی تر..له‌قورئاندا
سورەتى القصص (١٢)..واتاى ئايه‌ت
شایه‌تى دانى حه‌زره‌ت دخ [فكيف اذا جئنا من كل امة بشهيد وجئنا بك على هؤلاء شهيداً ، يومئذ يود الذين كفروا وعصوا الرسول لو تسوى بهم الارض ولايكتمون الله حديثاً ] النساء : ٤٢
له‌ پێناو په‌روه‌رده‌یه‌كی دروستی نه‌وه‌كانمان (5) فه‌رامۆش نه‌كردنی لایه‌نی ده‌روونی:
بێ ده‌نگى له‌ ئاست خراپه‌ ...چيرۆكه‌ قورئانيه‌كان
باسی پیاوێ پێشنوێژی بكات بۆ كۆمەڵێ ئەوان رقیان لێی بێت. ..فيقه‌
میوه‌و به‌رو بوومه‌کانى ناوبه‌هه‌شت
قورئانخوێن محمد سدیق مه‌نشاوی به‌ خوێندنه‌وه‌یه‌کى سه‌یر به‌ سوره‌تی غافر دڵ ده‌خاته‌ هه‌ژاندن و له‌رزین
سورەتى القصص (١١)..واتاى ئايه‌ت
بەزەیی یەكەمین سیفەتی خوایە لە كتێبەكەیدا...بە هەر بێباوەڕێك بە كتێبی خودا دەڵێین..له‌قورئاندا
ئادابەكانی مزگەوت
لە خزمەت ناوی پیرۆزی (جواد)..ناوه‌ جوانه‌كانى خوا
دانیشـتوانی شارەكـە سـێ‌ (ئوممەت) بوون..چيرۆكه‌ قورئانيه‌كان
باسی پێشنوێژی ئافرەتان..فيقه‌
ئاوازی قسەكردن و ئاشكراكردنی درۆ..له‌قورئاندا
سورەتى القصص (١٠)..واتاى ئايه‌ت
د.لقمان جامیعی باس لە حوکمی بەشداری کردن لە(کیو نێت و جۆت کویست و تەسویقی شەبەکی و هاوشێوەکانی..)
جیاوازی نێوان (الدعوة الی الله ) و( الامر بالمعروف و النهي عن المنكر ) :
ئیمانداری قورئان خوێن و منافقی قورئان خوێن
له‌ ووته‌کانى سه‌رکه‌وتن............23
ماناى ئایه‌تى {فَمَا لَهُمْ عَنِ التَّذْكِرَةِ مُعْڕضِينَ ،كَأَنَّهُمْ حُمُرٌ مُّسْتَنفِرَةٌ ،فَرَّتْ مِن قَسْوَرَةٍ }(المدثر51)
صه‌لاحه‌دین بۆچی به‌سه‌رکرده‌ عه‌ره‌به‌کانى گوت ( انا كردي أفهم القران أكثر منكم ) کاتێ ویستیان له‌ رزگارکردنى قودس ساردی بکه‌نه‌وه‌
واتای ئایه‌ت.....{فَأَزَلَّهُمَا الشَّيْطَانُ عَنْهَا فَأَخْرَجَهُمَا مِمَّا كَانَا فِيهِ وَقُلْنَا اهْبِطُواْ بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ وَلَكُمْ فِي الأَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَمَتَاعٌ إِلَى حِينٍ } البقرة٣٦
جوێن دان به‌ رۆژگار
باسی كێ شایستەترە بۆ پێشنوێژیكردن..فيقه
فێـڵ و سـاختەكاریی جوولەكـەكان لە فەرمـانی خـوادا..چيرۆكه‌ قورئانيه‌كان
سورەتی القصص (٩)..واتاى ئايه‌ت
بەدواییەكداهاتنی شەوو ڕۆژ..له‌قورئاندا
ئەرکی پێغەمبەری خوا (صلی الله علیه وسلم) لەنێوان (تعلیم) و (تلاوة) ی قورئان دا
كۆچی پێغه‌مبه‌ر (صلی الله‌ علیه‌ وسلم) بۆ مه‌دینه‌
پيرۆز بێت سه‌رى ساڵى كۆچى 1440
باسی كەراهەتی خۆدزینەوە لە پێشنوێژیكردن...فيقه‌
گوێدرێژ (الحمار- Donkey)...له‌قورئاندا
گەورەترین ئەزموونی ئیمانیی..ئيمان