ئاماری ماڵپەر





بابه‌ت بنیره‌

ساتێك یادى خوا بكه‌

ته‌فسیربه‌کوردی به‌ده‌نگ

ته‌فسیری ئاسان دابه‌زێنه‌

ته‌رازوت زۆر قورس بکه‌


گه‌وره‌یی خوا له‌ ئاسمان

پاداشتی زۆر وه‌ربگره‌

قورئان بخوێنه‌

ماڵپه‌رى هه‌یڤ

 

قه‌ڵاى موسڵمان

١١٤ سوره‌ت

مه‌وسوعه‌ی حه‌دیس

‌بۆفێرکردنى منداڵان

گه‌ڕان له‌ نێو قورئان

به‌رنامه‌ی ده‌نگی قورئان

 

كتێبێك له‌سه‌ر میرات

ته‌قوا له‌ قورئان

کتێبى ڕامان له‌ قورئان

ته‌فسیر به‌(3)زمان

پێناسه‌ى (30) ناو

به‌رنامه‌ى ئه‌مر به‌چاکه‌

((فەزڵەکانی ڕۆژوو)) سيازده‌هه‌م

: بەرزی پلەی ڕۆژوەوان لەبەهەشت ؛ لەبەر فەرمودەکەی أبی مالک الأشعری لە پێغەمبەری خواوە صلى الله علیه وسلم کە فەرمویەتی : (إنَّ في الجنة غرفاً يُرى ظاهرها من باطنها، وباطنها من ظاهرها، أعدَّها الله تعالى لمن أطعم الطعام، وألان الكلام، وتابع الصيام، وأفشى السلام، وصلَّى بالليل والناس نيام) (أحمد في المسند، 5/ 343).

((فەزڵەکانی ڕۆژوو )) دوازده‌هه‌م

 : هۆکاری چونە بەهشتە ؛ لەبەر فەرمودەکەی حذیفه‌ رضی الله عنه (ومن صام يوماً ابتغاء وجه الله خُتِمَ له بها دخل الجنة) (مسند أحمد 5/ 391).. هەرکەسێک ڕۆژک لە بەر خودا بەڕۆژوبێت مۆری بۆ بەهەشتی بۆ لێ دەدرێت

هۆی دابەزینی ئایەتی (١) ی سورەتی (القمر) :{ اقْتَرَبَتِ السَّاعَةُ وَانشَقَّ الْقَمَرُ }

نوسینى : بورهان موحه‌مه‌د ئه‌مین / ئاماده‌کردنى : چێنه‌ر / ئايه‌ته‌كه‌:(بخارى) و (مسلم) و (حاكم) له‌ (إبن مسعود) ه‌وه‌ ده‌گێڕنه‌وه‌, ده‌ڵێت : مانگم بينى له‌ (مه‌ككه‌) بوو به‌دووكه‌رته‌وه‌, پێش كۆچ كردنى پێغەمبەر (صلی الله علیه وسلم) بێ باوه‌ڕان وتيان :

(عوتبه‌ی کوڕی غه‌زوان) سبه‌ینێ ئه‌میره‌کانتان دوای من ده‌بیننه‌وه‌ (کۆتایى)

نوسینگه‌ى ته‌فسیر .. نوسینى : خالد محمد خالد ..وه‌رگێڕانى : سهام به‌رزنجى/ وه‌رزی حه‌ج هات و، یه‌كێك له‌ براكانی له‌جێی خۆی له‌ به‌صرا به‌جێ‌ هێشت و چوو بۆ حه‌ج، كه‌ حه‌جی كرد، سه‌ردانی مه‌دینه‌ی كرد، له‌وێدا داوای له‌

دیمه‌نه‌کانى قورئان .. (٤٣)

قورئان رووداوه‌کانى جه‌نگى به‌در تۆمارده‌کات ،له‌ سوره‌تى (ئه‌نفال)دا که‌ هه‌قه‌ له‌خزمه‌تیا هه‌ندێک بوه‌ستین تا له‌ شێوازى قورئان تێبگه‌ین له‌ تۆمارکردنى دیمه‌نه‌کاندا.
 

سه‌رپێچیه‌كانی نوێژدابه‌ستن (گوفتاری و كرداری).(١٩)دووباره‌ کردنه‌وه‌ى سوره‌تى فاتیحه‌:

وه‌رگێڕانى : ناصح ئیبراهیم سازانى / هه‌ندێ له‌وانه‌ى له‌ دواى پێشنوێژه‌وه‌ نوێژ ده‌که‌ن کاتێ له‌ خوێندنى فاتیحه‌ بوونه‌وه‌ بۆ نمونه‌ له‌ رکاتى سێهه‌م و چواره‌مدا - له‌ نوێژى نیوه‌ڕۆ یان عه‌سر یا شێواندا- ئه‌گه‌ر پێشنوێژ له‌ چوونه‌ رکوع دواکه‌وت سوره‌تى فاتیحه&zw

سەردێڕەکان

سه‌رپێچیه‌كانی نوێژدابه‌ستن (گوفتاری و كرداری).(٨)دانانى هه‌ردوو ده‌ست له‌سه‌ر دڵ یان سک:
دیمه‌نه‌کانى قورئان .. (٣٠)
كـەواتە بەسـەرهاتەكـەیان چۆنـە؟!مه‌به‌ست هاروت و مارووت...چيرۆكه‌ قورئانيه‌كان
باسی كەسێ لەسەر پۆشاكەكەی سەجدە ببات....فيقه
زەیتون (الزیتون)....له‌قورئاندا
سورەتی الکهف (٧) : ابتلا‌ء..واتاى ئايه‌ت
بازرگانی موسڵمان بۆ فێڵی له‌ كابرای جوله‌كه‌ نه‌كرد......چیڕۆكی ڕه‌وشته‌ جوانه‌كان
ژیانی شه‌ش پێشه‌واکه‌ى فه‌رمووده‌ (ئیمامى بوخاری)..... به‌رهه‌مه‌کانی......(13)
هه‌زار وته‌ له‌ وته‌کانى ئیمامى عه‌لى........116-120
ژیان فێرى کردم ............. (67)
(ئه‌بو هوره‌یره‌) خه‌یاڵگه‌ی سه‌رده‌می وه‌حی (به‌شی ١٠)
سه‌رپێچیه‌كانی نوێژدابه‌ستن (گوفتاری و كرداری).(٧)پێشکه‌وتنى پێشنوێژ:
دیمه‌نه‌کانى قورئان .. (٢٩)
هۆی دابەزینی ئایەتی (١) ی سورەتی (الحجرات) { يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا لَا تُقَدِّمُوا بَيْنَ يَدَيِ اللَّهِ وَرَسُولِهِ }
زانا سـاغكـەرەوە‌و لێكۆڵـیارەكان ئەو دەقانەی ئیسرائیلـیات ڕەت دەكەنەوە.به‌شى دووه‌م ..چيرۆكه‌ قورئانيه‌كان
باسی نوێژكردن لەسەر حەسیر...فيقه‌
پێشبینی قورئانی پیرۆز بە هۆكارەكانی گەیاندن...له‌قورئاندا
سورەتی الکهف (6):..واتاى ئايه‌ت
(ئه‌بو هوره‌یره‌) خه‌یاڵگه‌ی سه‌رده‌می وه‌حی (به‌شی ٩)
سه‌رپێچیه‌كانی نوێژدابه‌ستن (گوفتاری و كرداری).(٧)پێشکه‌وتنى پێشنوێژ:
دیمه‌نه‌کانى قورئان .. (٢٨)
هۆی دابەزینی ئایەتی (٢٧) ی سورەتی (الفتح) { لَّقَدْ صَدَقَ اللَّهُ رَسُولَهُ الرُّؤْيَا بِالْحَقِّ ۖ }
زانا سـاغكـەرەوە‌و لێكۆڵـیارەكان ئەو دەقانەی ئیسرائیلـیات ڕەت دەكەنەوە.به‌شى يه‌كه‌م ..چيرۆكه‌ قورئانيه‌كان
باسی نوێژكردن لەسەر (خُمْرَە) ..فيقه‌
(ئه‌بو هوره‌یره‌) خه‌یاڵگه‌ی سه‌رده‌می وه‌حی (به‌شی ٨)
سه‌رپێچیه‌كانی نوێژدابه‌ستن (گوفتاری و كرداری).(٦)زیادکردنى وته‌ى(عز وجل) له‌دواى (الله اكبر)ى نوێژدابه‌ستن:
دیمه‌نه‌کانى قورئان .. (٢٧)
فشاری دەروونی و ئارامگرتن..له‌ قورئاندا
سورەتی الکهف (٥)...واتاى ئايات
ئاوو کشت و کاڵ و جه‌خت کردنى قورئان :[افرأيتم ما تحرثون ، أأنتم تزرعونه ام نحن الزارعون ، لونشاء لجعلناه حطاماً فظلتم تفكهون ، انا لمغرمون بل نحن محرومون ] الواقعة: ٦٣
هۆی دابەزینی ئایەتی ( ٢٥) ی سورەتی (الفتح) { وَلَوْلَا ڕجَالٌ مُّؤْمِنُونَ وَنِسَاءٌ مُّؤْمِنَاتٌ }
(ئه‌بو هوره‌یره‌) خه‌یاڵگه‌ی سه‌رده‌می وه‌حی (به‌شی ٧)
سه‌رپێچیه‌كانی نوێژدابه‌ستن (گوفتاری و كرداری). (٥)وتنى (الله اكبر)ى نوێژدابه‌ستن له‌ رکوعدا:
دیمه‌نه‌کانى قورئان .. (٢٦)
پ٣٤: ساڵى ماته مى جى بوو؟ بۆچى ئه م ناوه يان لێ نا؟
دژایەتی كردنی دۆستانی خودا . فه رمووده قودسى يه كان
هۆی دابەزینی ئایەتی (٢٤) ی سورەتی (الفتح) { وَهُوَ الَّذِي كَفَّ أَيْدِيَهُمْ عَنكُمْ وَأَيْدِيَكُمْ عَنْهُم بِبَطْنِ مَكَّةَ }
(ئه‌بو هوره‌یره‌) خه‌یاڵگه‌ی سه‌رده‌می وه‌حی (به‌شی ٦)
سه‌رپێچیه‌كانی نوێژدابه‌ستن (گوفتاری و كرداری). (٤)وازهێنان له‌ خوێندنى: (أعُذوا بالله مِنَ آلشَّيْطانِ آلرًّجيم)
دیمه‌نه‌کانى قورئان .. (٢٥)
30 ڕێگە بۆ بەختەوەری // ڕێگەی دەیەم // لەگەڵ ناخۆشیدا خۆشی هەیە
هۆی دابەزینی ئایەتی (١٨) ی سورەتی (الفتح) { لَّقَدْ رَضِيَ اللَّهُ عَنِ الْمُؤْمِنِينَ إِذْ يُبَايِعُونَكَ تَحْتَ الشَّجَرَةِ..}
(ئه‌بو هوره‌یره‌) خه‌یاڵگه‌ی سه‌رده‌می وه‌حی (به‌شی ٥)
سه‌رپێچیه‌كانی نوێژدابه‌ستن (گوفتاری و كرداری). (٣)سه‌رپێچی له‌ پاڕانه‌وه‌ى ده‌ست پێکردنى نوێژدا:
دیمه‌نه‌کانى قورئان .. (٢٤)
باشترین ئیمان ئه‌وه‌یه‌ که‌ بزانى خوا له‌گه‌ڵته له‌ هه‌رکوێیه‌ک بی
مانای ئایه‌تی {ثُمَّ اسْتَوَى إِلَى السَّمَاء وَهِيَ دُخَانٌ فَقَالَ لَهَا وَلِلْأَرْضِ اِئْتِيَا طَوْعاً أَوْ كَرْهاً قَالَتَا أَتَيْنَا طَائِعِينَ }فصلت11
باسی ئەگەر نوێژخوێن نەعلەكانی لەپێ داكەند, لە كوێدا دایانبنێ؟..فيقه
چەند قسـەوباسێكی ئیسرائیلی لەسەر ئەم چیـرۆكى هاروت و ماروت..چيرۆكه‌ قورئانيه‌كان
یــادگــــا...له‌قورئاندا
سورەتی الکهف (4)...واتاى ئايه‌ت
هۆی دابەزینی ئایەتی (٢) ی سورەتی (الفتح) {لِّيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ مَا تَقَدَّمَ مِن ذَنبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ وَيُتِمَّ نِعْمَتَهُ عَلَيْكَ ..}
(ئه‌بو هوره‌یره‌) خه‌یاڵگه‌ی سه‌رده‌می وه‌حی (به‌شی ٤)
سه‌رپێچیه‌كانی نوێژدابه‌ستن (گوفتاری و كرداری). (٢)ده‌نگ به‌رزکردنه‌وه‌ له‌کاتى نوێژ دابه‌ستندا:
دیمه‌نه‌کانى قورئان .. (٢٣)
نوێژكردن بە نەعلەوە...فيقه‌
چیـرۆكی هـاروت‌و مـارووت...چيرۆكه‌ قورئانيه‌كان
گورگ...له‌قورئاندا
سورەتی الکهف (٣)...واتاى ئايه‌ت
ئاوو کشت و کاڵ و جه‌خت کردنى قورئان [افرأيتم ما تحرثون ، أأنتم تزرعونه ام نحن الزارعون ، لونشاء لجعلناه حطاماً فظلتم تفكهون ، انا لمغرمون بل نحن محرومون ] (الواقعة : )٦٣